De Gevaren van Meeroken
Er is geen veilig blootstellingsniveau aan meerook. De Surgeon General van de Verenigde Staten heeft dit duidelijk gesteld - en de wetenschap onderbouwt het. Meerook, ook passief roken of omgevingstabaksrook genoemd, bevat dezelfde giftige chemicaliën als de rook die door de roker wordt ingeademd en veroorzaakt elk jaar ernstige ziekten en overlijden bij niet-rokers.
Wat Zit er in Meerook?
Meerook is een mengsel van twee vormen van rook die afkomstig zijn van brandende tabak:
- Zijstroomrook: Rook van de brandende punt van een sigaret, sigaar of pijp. Deze is eigenlijk giftiger dan de rook die door de roker wordt ingeademd, omdat hij op een lagere temperatuur verbrandt en niet wordt gefilterd.
- Hoofdstroomrook: De uitgeademde rook die door een roker wordt uitgeblazen.
Volgens de CDC bevat meerook meer dan 7.000 chemicaliën, waarvan er minstens 70 bekendstaan als kankerverwekkend. Deze omvatten:
- Benzeen, formaldehyde en vinylchloride (kankerverwekkende stoffen)
- Koolmonoxide (vermindert zuurstof in het bloed)
- Ammoniak, waterstofcyanide en arseen
- Nicotine (de verslavende stof)
De chemicaliën in meerook verdwijnen niet wanneer een sigaret wordt gedoofd. Ze blijven urenlang in de lucht hangen en nestelen zich op oppervlakken en stoffen - een fenomeen dat soms "derdehandsrook" wordt genoemd - waar ze risico's blijven vormen, met name voor jonge kinderen die op de vloer kruipen en voorwerpen in hun mond stoppen.
Gezondheidsrisico's voor Volwassenen
Niet-rokende volwassenen die regelmatig aan meerook worden blootgesteld, lopen aanzienlijk verhoogde risico's op ernstige ziekten. Het bewijs is robuust en consistent over meerdere grote studies beoordeeld door de CDC, WHO en American Cancer Society (ACS):
- Hartziekten: Blootstelling aan meerook verhoogt het risico op coronaire hartziekten met 25–30%. De chemicaliën in meerook beschadigen bloedvaten, bevorderen de opbouw van vetafzettingen in slagaders (atherosclerose) en maken het bloed sneller geneigd om te stollen. Zelfs korte blootstelling kan het cardiovasculaire systeem beïnvloeden.
- Longkanker: Niet-rokers die thuis of op het werk aan meerook worden blootgesteld, hebben ongeveer een 20–30% verhoogd risico op het ontwikkelen van longkanker vergeleken met niet-rokers zonder dergelijke blootstelling. De ACS schat dat meerook jaarlijks ongeveer 7.300 longkankeroverlijdens veroorzaakt bij niet-rokers in de VS.
- Beroerte: Blootstelling aan meerook wordt in verband gebracht met een verhoogd risico op beroerte, vanwege de effecten op de gezondheid van bloedvaten en stolling.
- Luchtwegaandoeningen: Blootstelling verergert bestaande aandoeningen zoals astma en COPD, en verhoogt de frequentie en ernst van luchtweginfecties.
De WHO schat dat meerook jaarlijks ongeveer 1,2 miljoen vroegtijdige sterfgevallen wereldwijd veroorzaakt - ongeveer 28% van alle tabaksgerelateerde sterfgevallen.
Gezondheidsrisico's voor Kinderen
Kinderen zijn bijzonder kwetsbaar voor meerook omdat hun longen en immuunsysteem nog in ontwikkeling zijn, ze sneller ademen dan volwassenen (meer lucht inademend - en meer vervuilende stoffen - per eenheid lichaamsgewicht), en ze minder controle hebben over hun omgeving.
Blootstelling aan meerook bij kinderen wordt in verband gebracht met:
- Wiegendood (SIDS): Baby's die na de geboorte aan meerook worden blootgesteld, lopen een aanzienlijk hoger risico op wiegendood. De CDC identificeert roken door ouders als een belangrijke beïnvloedbare risicofactor voor wiegendood.
- Astma: Kinderen van ouders die roken hebben meer kans om astma te ontwikkelen. Bij kinderen die al astma hebben, veroorzaakt blootstelling aan meerook frequentere en ernstiger aanvallen.
- Oorinfecties: Meerook verhoogt het risico op middenoorontstekingen (otitis media) en gerelateerde gehoorproblemen bij kinderen.
- Luchtweginfecties: Kinderen die aan meerook worden blootgesteld, ontwikkelen vaker bronchitis, longontsteking en andere lagere luchtweginfecties.
- Verminderde longontwikkeling: Regelmatige blootstelling tijdens de kindertijd kan de longontwikkeling permanent belemmeren, waardoor longcapaciteit en -functie tot in de volwassenheid verminderd zijn.
- Meningitis: Sommige studies brengen blootstelling aan meerook in verband met een verhoogd risico op bacteriële meningitis bij kinderen.
De American Academy of Pediatrics adviseert dat er geen veilig blootstellingsniveau aan meerook is voor kinderen. De enige effectieve bescherming is het creëren van een volledig rookvrije omgeving.
Jezelf en Je Gezin Beschermen
De enige manier om niet-rokers volledig te beschermen tegen de effecten van meerook is roken te elimineren in de ruimtes die zij innemen. Ventilatie, luchtreinigers en roken bij open ramen elimineren het risico niet - de chemicaliën circuleren nog steeds en nestelen zich op oppervlakken.
Praktische stappen om blootstelling te verminderen:
- Maak je huis rookvrij: Vraag iedereen die rookt niet binnen te roken, ook niet in kamers waar kinderen zich momenteel niet bevinden - chemicaliën verspreiden zich door het hele huis.
- Maak je auto rookvrij: Meerookconcentraties in auto's kunnen extreem hoog zijn, zelfs met open ramen. In veel landen is roken in een auto met kinderen erin verboden.
- Kies rookvrije locaties: Rookvrije wetgeving in veel landen heeft de publieke blootstelling drastisch verminderd, maar sommige buitenruimtes en privéruimtes vormen nog steeds risico.
- Moedig rokers om je heen aan om te stoppen: De meest effectieve langetermijnoplossing. Hulpmiddelen zoals NHS Stop Smoking Services, de CDC's 1-800-QUIT-NOW-lijn en QuitSmokeApp kunnen helpen.
Als je een roker bent, is stoppen het meest effectieve dat je kunt doen om de gezondheid te beschermen van de mensen om je heen - met name je kinderen en partner.
Veelgestelde vragen
Meerook buiten is minder geconcentreerd dan binnenrook, maar het is niet risicovrij - met name in afgesloten of half-afgesloten buitenruimtes (zoals overdekte zitplaatsen, terrassen of buiteneetgelegenheden) of wanneer mensen langere tijd dicht bij een roker zijn. Korte blootstelling buiten brengt een veel lager risico met zich mee dan regelmatige blootstelling binnen, maar de CDC en WHO stellen beide dat er geen echt veilig blootstellingsniveau aan meerook is. Aan de loefzijde staan en op afstand van rokers buiten vermindert - maar elimineert niet - de blootstelling.
Ja - de chemicaliën in sigarettenrook hechten zich aan kleding, haar en huid, en kunnen via contact op anderen worden overgedragen. Dit maakt deel uit van wat onderzoekers "derdehandsrook" noemen. Hoewel de dosis van derdehandsrook lager is dan van directe blootstelling aan meerook, is het een bijzonder punt van zorg voor zuigelingen en jonge kinderen die nauw in contact kunnen komen met oppervlakken en kledingstukken die aan rookresidu zijn blootgesteld. Kleding wassen en douchen na het roken kan deze overdracht verminderen maar niet volledig elimineren.
Nee - het openen van een raam beschermt niet-rokers niet adequaat tegen meerook. Hoewel ventilatie de concentratie rook in de lucht kan verminderen, elimineert het niet de duizenden giftige chemicaliën die aanwezig zijn, en veel daarvan nestelen zich op oppervlakken ongeacht de luchtstroom. Het rapport van de Surgeon General over meerook concludeerde dat alleen rookvrije omgevingen effectieve bescherming bieden. Luchtreinigers met HEPA-filters kunnen fijnstof verminderen maar verwijderen geen gassen en dampen uit tabaksrook.
Bronnen
Bronnen: CDC - Secondhand Smoke Facts; WHO - Tobacco Fact Sheet; American Cancer Society - Secondhand Smoke; US Surgeon General's Report on Secondhand Smoke (2006).